• Boerengehucht met molen
  • Dirk Oudes door Wim Koster
  • Dirk Oudes De dametjes
  • Dirk Oudes Vlaggende boer met koeien
  • Jaap aan het werk
  • Jaap Oudes
  • Paar
  • 1017390
  • untitled23
  • untitled3
  • untitled5

Artikelindex


Jaap Oudes

Jaap Oudes werd geboren in 1926 als enige zoon van Dirk Oudes en Ali de Boer. Van jongs af werd hij door zijn vader gestimuleerd te gaan tekenen. 'Je hoeft niet naar een academie om het te leren', zou die gezegd hebben. Als autodidact is Jaap zijn hele leven blijven tekenen, bijna altijd met potlood en kleurpotlood. Hij was lange tijd lid van de kunstenaarsvereniging Doorwerken in Alkmaar.

In tegenstelling tot Dirk Oudes, die invloeden van bekende schilders uit de kunstgeschiedenis vermengde met zijn eigen verbeeldingswereld, keek Jaap Oudes hoofdzakelijk naar voorbeelden uit de volkskunst. De verhalen van Felix Timmermans en andere Vlaamse vertellers inspireerden hem. Vanaf 1954 bezocht Jaap ook graag steden en dorpen in Vlaanderen. Als vanzelf raakte hij in het spoor van Brueghel. De wereld die hij tekende was nostalgisch, kinderlijk op het surrealistische af, en feestelijk. Kermissen, volksfeesten en het circus zijn de favoriete onderwerpen, dikwijls gesitueerd op herkenbare schilderachtige plaatsen in Noord-Holland en Vlaanderen.

De tekeningen van Jaap Oudes zijn niet netjes in een stroming in de kunstgeschiedenis te vatten. Er is geen eenduidige stempel op te drukken of aan te geven binnen welke kunstbeweging Jaap Oudes werk valt. Wel past het in de geschiedenis van origineel denken en fantasie kunst. Zijn werk is vrolijk en humorvol en lijkt beïnvloed door het onderbewuste . Hij haalde inspiratie uit de Hollandse en Vlaamse volkskunst en volksleven. Ervaringen en herinneringen in zijn jeugd is een terugkerend thema in zijn werk. Boerenmensen, vissersvolk, koeien, paarden etc. en oogstfeesten vinden daar hun oorsprong. Een rationele analyse van zijn werk wees Jaap Oudes altijd af, tekenen was voor hem een spontaan en intuïtief proces.



Tentoonstellingen en exposities

1986 Gemeentemuseum Helmond, Nederland, "Een flierefluiter met potlood en papier"
1986 Museum De Zalm in  Mechelen, België, "Een flierefluiter met potlood en papier"
1986 Westfries Museum in Hoorn, Nederland, "Een flierefluiter met potlood en papier"
1988 Kasteel Radboud in Medemblik, Nederland
1989 Galerij Konvent in Lier, België
2008 Academische Genootschap Eindhoven, Nederland, "Droomwereld in het Kwadraat"
2008 Museum Kranenburgh in Bergen, Nederland, lustrum expositie "Feest"
2009 Galerie Mooij in Alkmaar, expositie werken Jaap
2009 9e Kunst op Papierdagen Beurscafé in Haarlem, Nederland
2009 Westfries Museum in Hoorn, Nederland, "De kleurrijke wereld van Jaap Oudes"
2009/2010 Westfries Museum in Hoorn, Nederland, Opname werk in tentoonstelling "De Eenhoorn"
2010 Bibliotheek Dommeldal in Mierlo, Nederland, "Circus"
2010/2011 Historisch Centrum Het Markiezenhof in Bergen op Zoom, Nederland, "Jaap Oudes, Reusachtig en Zwierig"
2011 Galerie Art in Maupertuus in Geulle, Nederland
2012 Raadhuis Oisterwijk, Nederland "De reuzen van Jaap "
2014 Benedictushof Abdij van Egmond
2018 De Breek, Oosthuizen
2019 KunstCultuurWeekend Oudorp, De Wijkplaats Oudorp, Nederland
2019 Grote Kerk Oosthuizen, "Als ik teken ben ik op reis", Oosthuizen, Nederland

Musea die werk van Jaap Oudes in de collectie hebben opgenomen

Westfries Museum in Hoorn, Nederland
Gemeentemuseum Kranenburgh in Bergen, Nederland
Gasunie in Groningen, Nederland ; Tijl Uilenspiegel
Schooltje van Dik Trom, Oosthuizen, Nederland; Dik Trom op de Olifant

Nederlandse Kunsthandel die werk van Dirk of Jaap Oudes in collectie hebben

Kunsthandel Ineke Aronds, Bergen, Nederland
Kunsthandel Jan Kuindersma, Dirkshorn, Nederland



Biografie


01-02-1926, Geboren in Alkmaar als zoon van Dirk Oudes (1895-1969) en Aaltje Boer (1902-1981)

24-01-1998, Overleden in Alkmaar

1923, Huwelijk Dirk Oudes en Aaltje Boer. Dirk Oudes was uurwerkmaker en handelde al vroeg in goud, zilver en aardewerk.

Jaren Dertig, Vader Dirk ontwikkeld zich als kunstenaar. De werken rond 1936 zijn al van verbluffend hoge kwaliteit. Inspireert Jaap om te gaan tekenen.

Oorlogsjaren, Jaap maakt vele tekeningetjes die met waterverf worden ingekleurd. Deze nog kinderlijke tekeningetjes die verhalend zijn en vol humor, hebben meestal het boerenleven als onderwerp. In deze jaren kopieert hij ook vele tekeningen uit de boeken van Felix Timmermans en in het bijzonder uit het boek "Breughel zo heb ik u uit het werk geroken".

1946-1947, Treffen we vele kleine tekeningen en olieverfschilderijen aan van molens en boerderijtjes uit zijn omgeving. Deze zijn naar de natuur gemaakt, zoals Jaap zei. Dus er was nog niets als verhaal of humor aan toegevoegd.

Vanaf 1948, Geeft Jaap zijn fantasie volop de ruimte. Hij voert zijn toneelstukjes op met wonderlijke figuurtjes in een decor van een werkelijk bestaande omgeving als een stal, huiskamer, boerderij, molen, weiland of een kerk.

1949, Begint Jaap ook met pasteltekeningen, technisch als ware het ingekleurde tekeningen.

Vanaf 1950, Klederdrachten zijn niet meer weg te denken uit zijn tekeningen en doen ook de figuren in de lucht hun intrede. Aanvankelijk nog op een wolk gezeten maar later los tuimelend door de ruimte.

1955, Jaap ontdekt het kleurpotlood. Vanaf dat moment zal dat voornamelijk zijn tekenmateriaal worden en blijven. Waarom deze keuze? Jaap vond het gewoon handiger. Hij had niet meer dat gedoe met verf en het kwetsbare pastel. Hij kon starten en stoppen op elk gewenst moment.

1956, Jaap maakt een serie kleine zwart/wit tekeningen op ordinair kladpapier. Tekeningen met name van het geromantiseerde boerenleven als onderwerp doorspekt met de specifieke Westfriese humor.

1960, Jaap begint ook buiten Nederland te reizen, naar eerst België (vooral Vlaanderen) en later naar Frankrijk, Spanje, Portugal. Waar hij mooie tekeningen van gemaakt heeft.

Jaap Oudes heeft zijn hele leven getekend. Zijn ouders voorzagen volledig in zijn behoeften en zoals wij nu weten tot aan zijn dood. Het is mede daardoor dat hij het werk heeft kunnen maken zoals hij gemaakt heeft. Afhankelijk van de grootte en complexiteit van een tekening kostte het maken 4 tot 6 weken. Hij werkte daarbij nooit langer dan 1 uur achter elkaar aan een tekening. Na een uur schakelde hij over op een andere tekening. Daar zijn tekeningen bijna altijd betrekking hadden op een stad of dorp ging hij altijd zoals hij zei op "reis". De tijd tussen begin en einde van een tekening varieert van 1 tot wel 10 jaar.