• Boerengehucht met molen
  • Dirk Oudes door Wim Koster
  • Dirk Oudes De dametjes
  • Dirk Oudes Vlaggende boer met koeien
  • Jaap aan het werk
  • Jaap Oudes
  • Paar
  • 1017390
  • untitled23
  • untitled3
  • untitled5

Palmpasen

18-04-2014 Palmpasen, De Haan, symboliek in Jaap Oudes tekeningen


Palm PasenJO TK 0008   Palmpasen, Iconografische beelden in het werk van Jaap Oudes

Hartverwarmende symboliek, Jaap wist daar blijkbaar heel veel van.

Wat zien we: Jezus met kroon, de ezel (symbool van de vrede), buxustakjes in plaats van palmtakjes (symbool van de overwinning, wederopstanding en onafhankelijkheid Israël), drie hanen in plaats van één haan die kraait (symbool van Petrus die Jezus verloochende maar ook mogelijk als windwijzer die de richting aangeeft), brood (verwijst dat naar Jezus als brood voor de mensen), het lam likt de voeten van Jezus (verwijst dat naar zoenoffer), Johannes de Doper hier te herkennen als boer die het lam vasthoudt, paaslelies (als symbool van de lente)?

Jaap's werk zit vol met symboliek...




palmpasen3hanen

De haan, de "vissenzon", de gans
  De haan is behalve een bekend onderdeel van de zogenaamde Arma Christi ook een oud vruchtbaarheidssymbool, een heidens accentje in het overigens verder christelijke Pasen (net als de paaseieren).

Zit ook nog steeds verborgen in de niet zo nette engelse vertaling van een speciaal woord voor een speciaal mannelijk lichaamsdeel.Verder heeft de haan nog veel meer symboliek zoals waakzaamheid(wekker), onweer en brand (de haan op de PENhuisjes) en als strijdvaardigheidssymbool (wapenschilden). De haan was een bekend attribuut van Demeter /Athene. Al met al een veelzijdig beestje.

Denk niet dat Jaap zich bewust was van de dubbelzinnigheid in middeleeuwse prenten en verder nu bijna niemand meer, maar het symbool leeft nog wel vrolijk voort, onder meer in de palmpasen broodhaantjes.

Verder is volgens Bilhaji-Merin de haan in de naieve kunst (gebruik toch het woord maar weer even bij gebrek aan beter) vaak ook een aanduiding van een vrolijke gemoedsstemming, zo ongeveer hetzelfde als het zonnetje in de kindertekening. Kinderen die blij zijn tekenen graag van die gele zonnetjes met streepjes eromheen (ooit meegekregen als tekenjuf bij de lessen pedagogie).

Overigens is het cirkelvormige zonnetje met stralen rondom niet alleen een tekening van zoals wij denken de zon te zien maar ook een oud antiek symbool voor Apollo de zonnegod. De gestileerde heidense cirkels van maan en zon werden in de middeleeuwen voor wetenschappelijke doeleinden overgenomen in kalenders, landkaarten e.a .

De vis is ook een antiek symbool maar nu voor Christus (ICHTUS)-
De "vissenzon" van Jaap met de duidelijke verwijzing naar Christus als visser is wel een heel bijzondere !!!! Die heb ik echt nog nergens gezien. Weer een bewijs van Jaaps zeer originele gedachtenwereld.

Mijn bronnen zijn uiteraard de bekende emblemataboeken en de mening van ikonografen als Graves, Timmers etc, etc..

Fijne Pasen .

Chiene Vos